Tüketici Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Nasıl İşler?

Yayın tarihi: 4 Ekim 2026

İnternetten satın alınan ürün teslim edilmemiş olabilir. Sıfır alınan araçta kısa süre içinde ciddi bir arıza çıkabilir. Özel okul ücreti, banka kredisi, abonelik, paket tur, mobilya siparişi veya ayıplı hizmet nedeniyle tüketici ile satıcı arasında uyuşmazlık doğabilir.

Bu noktada ilk soru çoğu zaman:

“Tüketici mahkemesine dava açabilir miyim?”

olmaktadır.

Ancak 2026 yılında doğru cevap, uyuşmazlığın niteliğinin yanında parasal değerine de bağlıdır.

Tüketici uyuşmazlıklarında bugün üç farklı yol birbirinden ayrılmalıdır:

Tüketici hakem heyeti.

Dava şartı arabuluculuk.

Tüketici mahkemesi.

Yanlış mercie başvurulması zaman kaybına, dava şartı eksikliğine ve bazı durumlarda hak kaybına neden olabilir.

2026 yılı için kritik rakam:

186.000 TL'dir.

Değeri 186.000 TL'nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında kural olarak tüketici hakem heyetine başvurulması gerekir.

Değeri 186.000 TL veya üzerinde olan ve tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda ise kanundaki istisnalar dışında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Dolayısıyla tüketici uyuşmazlığında sağlıklı hukuki değerlendirme:

“Haklı mıyım?”

sorusundan önce,

“Hangi hukuki yola başvurmalıyım?”

sorusuyla başlamalıdır.

Tüketici Uyuşmazlığı Nedir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun bakımından tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir.

Tüketici işlemi ise ticari veya mesleki amaçla hareket eden kişi ile tüketici arasında kurulan mal veya hizmet ilişkisini ifade eder.

Kanun yalnız klasik mağaza alışverişlerini kapsamaz.

Tüketici işlemi kavramı;

satım,

eser,

taşıma,

simsarlık,

sigorta,

vekâlet,

bankacılık

ve benzeri çok sayıda sözleşme türünü kapsayabilir.

Örneğin kişinin kişisel kullanımı için satın aldığı otomobil tüketici işlemi oluşturabilir.

Aynı araç bir şirket tarafından ticari faaliyetinde kullanılmak üzere satın alındığında ise tüketici hukukunun uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle taraflardan birinin gerçek kişi olması, tek başına uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı olduğunu göstermez.

İşlemin hangi amaçla yapıldığı önemlidir.

Tüketici Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Ne Zaman Zorunlu Hale Geldi?

6502 sayılı Kanuna 2020 yılında eklenen 73/A maddesiyle, tüketici mahkemelerinde görülecek uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması kural olarak dava şartı hâline getirildi.

Bu sistem bugün de yürürlüktedir.

Kanunun temel kuralı şöyledir:

Tüketici mahkemesinde görülecek bir uyuşmazlık varsa ve kanunda özel bir istisna bulunmuyorsa, dava açmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır.

Ancak bu ifadeden:

“Her tüketici uyuşmazlığında önce arabulucuya gidilir.”

sonucu çıkarılmamalıdır.

Çünkü düşük tutarlı tüketici uyuşmazlıklarında doğrudan arabulucuya değil tüketici hakem heyetine başvurmak gerekir.

2026 Tüketici Hakem Heyeti Sınırı Ne Kadar?

2026 yılında tüketici hakem heyetleri bakımından parasal sınır:

186.000 TL'dir.

Ticaret Bakanlığının 2026 yılına ilişkin güncel bilgilendirmesine göre:

186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur.

186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetinin görev alanı dışındadır.

Buradaki ayrıntı önemlidir.

Örneğin uyuşmazlık değeri:

185.999 TL ise hakem heyeti,

186.000 TL ise kural olarak tüketici mahkemesi sistemi

gündeme gelir.

Dolayısıyla 186.000 TL tam olarak sınırın altında değildir.

Bu rakam 2025 yılında 149.000 TL idi.

Eski tarihli internet içeriklerinde hâlen 149.000 TL sınırına rastlanabildiğinden başvuru yapılırken 2026 yılı güncel parasal değeri esas alınmalıdır.

100.000 TL'lik Tüketici Uyuşmazlığında Arabulucuya Gitmek Zorunlu mu?

Kural olarak hayır.

Örneğin tüketici 100.000 TL bedelle satın aldığı bir ürün nedeniyle bedel iadesi talep ediyorsa ve uyuşmazlık tüketici hakem heyetinin görev alanındaysa, zorunlu başvuru mercii hakem heyetidir.

TKHK m.73/A, tüketici hakem heyetinin görev alanına giren uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuğun açıkça dışında bırakmaktadır.

Dolayısıyla:

“Bütün tüketici sorunlarında önce arabulucuya gitmek gerekir.”

bilgisi doğru değildir.

İlk olarak uyuşmazlığın değerine bakılmalıdır.

250.000 TL'lik Tüketici Uyuşmazlığında Ne Yapılır?

Uyuşmazlık tüketici işlemi niteliğindeyse ve özel bir istisna bulunmuyorsa, 250.000 TL'lik uyuşmazlık 2026 yılı hakem heyeti sınırının üzerindedir.

Bu nedenle tüketici hakem heyetine başvurulamaz.

Kural olarak izlenecek sıra:

dava şartı arabuluculuk,

ardından anlaşma sağlanamazsa

tüketici mahkemesi

şeklindedir.

Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülebilir.

Hangi Tüketici Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Gündeme Gelebilir?

Parasal sınırın üzerinde kalması ve başka bir istisna bulunmaması şartıyla çok farklı tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk uygulanabilir.

Örneğin;

ayıplı otomobil,

ayıplı elektronik ürün,

mobilya veya beyaz eşya uyuşmazlıkları,

ayıplı hizmet,

özel okul veya kurs sözleşmeleri,

paket tur uyuşmazlıkları,

abonelik sözleşmeleri,

tüketici kredileri,

bankacılık hizmetleri,

mesafeli satışlar,

onarım ve servis hizmetleri,

eser sözleşmesi niteliğindeki tüketici işlemleri

bu kapsama girebilir.

Ancak uyuşmazlığın başlığından hareketle otomatik sonuç çıkarılmamalıdır.

Öncelikle işlemin gerçekten tüketici işlemi olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Ayıplı Araç Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Araç ticari veya mesleki olmayan amaçla satın alınmışsa ve taraflar arasındaki ilişki tüketici işlemi niteliğindeyse, araç uyuşmazlığı tüketici hukukuna tabi olabilir.

Örneğin sıfır kilometre araçta üretimden kaynaklanan ciddi bir arıza bulunduğu iddia ediliyor ve tüketici;

bedel iadesi,

ayıpsız misliyle değişim

veya parasal bir talepte

bulunuyorsa uyuşmazlık değeri önem kazanır.

Araç bedeli 2026 yılı hakem heyeti sınırının üzerinde olduğundan, çoğu sıfır araç uyuşmazlığında tüketici mahkemesine dava açılmadan önce dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.

Ancak talebin niteliği ve işlemin tüketici işlemi olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

İnternetten Alınan Ürünlerde Arabuluculuk Zorunlu mu?

Mesafeli satışlarda da aynı parasal sistem uygulanır.

Örneğin internetten alınan 15.000 TL'lik telefon gönderilmemişse uyuşmazlık kural olarak tüketici hakem heyetinin görev alanındadır.

Tüketicinin bunun için doğrudan zorunlu arabuluculuğa gitmesi gerekmez.

Buna karşılık çok yüksek bedelli bir mesafeli tüketici işleminde uyuşmazlık 186.000 TL veya üzerinde kalıyorsa ve dava tüketici mahkemesinde açılacaksa önce arabuluculuk gerekebilir.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde 2025 yılında yapılan değişiklikle ön bilgilendirmede de tüketicinin uyuşmazlık hâlinde hakem heyetine veya Kanunun 73/A maddesi uyarınca arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine başvurabileceğine ilişkin bilginin yer alması öngörülmüştür.

Tüketici Hakem Heyetine Başvurmadan Arabulucuya Gidebilir miyim?

Burada zorunlu arabuluculuk ile ihtiyari arabuluculuk birbirinden ayrılmalıdır.

Tüketici hakem heyetinin görev alanına giren uyuşmazlıkta dava şartı olarak arabuluculuğa başvurma zorunluluğu yoktur.

Ancak tarafların uyuşmazlığı kendi iradeleriyle arabuluculuk yoluyla çözmeyi tercih etmelerine engel bulunmamaktadır.

Adalet Bakanlığının uzmanlık materyallerinde de hakem heyetinin görev alanına giren tüketici uyuşmazlıklarında tarafların ihtiyari arabuluculuk yolunu tercih edebileceği belirtilmektedir.

Fakat taraflar anlaşamazsa ve uyuşmazlık 186.000 TL'nin altındaysa, tüketicinin yine hakem heyetine başvurması gerekir.

186.000 TL'yi Aşan Kısımdan Vazgeçerek Hakem Heyetine Başvurulabilir mi?

Evet.

Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği, tek bir uyuşmazlığın değerinin görev sınırını aşması hâlinde tüketicinin sınırı aşan kısımdan feragat ederek hakem heyetine başvurabilmesine imkân tanımaktadır.

Ancak bunun önemli bir sonucu vardır:

Feragat edilen kısım bakımından daha sonra tekrar tüketici hakem heyetine başvurulamaz.

Örneğin 200.000 TL'lik uyuşmazlığın hakem heyeti sınırına çekilmesi yalnız:

“14.000 TL'yi şimdilik istemiyorum.”

anlamına gelmeyebilir.

Feragatin hukuki sonuçları bulunduğundan bu yol özellikle yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda dikkatle değerlendirilmelidir.

Arabuluculuk Hangi Tüketici Uyuşmazlıklarında Zorunlu Değildir?

6502 sayılı Kanun m.73/A beş ana istisna düzenlemektedir.

Dava şartı arabuluculuk şu uyuşmazlıklarda uygulanmaz:

Tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar.

Tüketici hakem heyeti kararına karşı yapılan itirazlar.

Genel olarak tüketicileri ilgilendiren ve TKHK m.73/6 kapsamında açılan belirli davalar.

Seri ayıplı malların üretiminin veya satışının durdurulması ve toplatılmasına ilişkin TKHK m.74 kapsamındaki davalar.

Tüketici işlemi niteliğinde olup taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar.

Bununla birlikte bir uyuşmazlığın TKHK m.73/A kapsamındaki tüketici arabuluculuğundan istisna olması, başka bir kanun hükmü nedeniyle hiçbir zaman arabuluculuğa tabi olmayacağı anlamına gelmez.

Örneğin uyuşmazlık ayrıca 6325 sayılı Kanun m.18/B kapsamındaki özel dava şartlarından birine giriyorsa bu düzenleme ayrıca değerlendirilmelidir.

Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz İçin Arabulucuya Gitmek Gerekir mi?

Hayır.

Hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itirazlar, TKHK m.73/A'da dava şartı arabuluculuğun açık istisnaları arasındadır.

Taraflar tüketici hakem heyeti kararının kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilir.

Başvuru;

kararı veren tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki

veya

tüketicinin yerleşim yerindeki

tüketici mahkemesine yapılabilir.

Bu iki haftalık süre kaçırılmamalıdır.

Hakem Heyeti Kararına İtiraz Kararın İcrasını Durdurur mu?

Hayır.

Tüketici hakem heyetinin kararı tarafları bağlar ve ilamların icrasına ilişkin hükümler çerçevesinde yerine getirilebilir.

Karara karşı tüketici mahkemesine itiraz edilmesi, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz.

Ancak taraf talep ederse hâkim, şartları bulunması hâlinde kararın icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.

Bu nedenle yalnız:

“Karara itiraz ettim, artık icra yapılamaz.”

şeklinde düşünülmemelidir.

Hakem Heyeti İtirazında Mahkemenin Kararı Kesin mi?

Evet.

TKHK m.70'e göre tüketici hakem heyeti kararına yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin verdiği karar kesindir.

Dolayısıyla bu prosedür, ilk kez tüketici mahkemesinde açılan yüksek tutarlı olağan tüketici davasından farklı bir yargılama sistemidir.

Taşınmazın Aynından Doğan Tüketici Uyuşmazlığında Arabuluculuk Zorunlu mu?

TKHK m.73/A, tüketici işlemi niteliğinde olup taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıkları tüketici dava şartı arabuluculuğunun dışında bırakmaktadır.

Örneğin tüketici niteliğindeki bir konut satışında doğrudan tapu mülkiyetinin devrini ilgilendiren ayni hak talebi bu istisna bakımından değerlendirilebilir.

Ancak bu hüküm:

“Taşınmazla ilgili hiçbir tüketici uyuşmazlığında arabuluculuk olmaz.”

anlamına gelmez.

Taşınmaz uyuşmazlığı yalnız bedel iadesi veya tazminat gibi şahsi bir talebe ilişkin olabilir.

Ayrıca 1 Eylül 2023'ten itibaren bazı taşınmaz uyuşmazlıkları 6325 sayılı Kanun m.18/B kapsamında bağımsız olarak dava şartı arabuluculuğa tabi tutulmuştur.

Bu nedenle taşınmaz dosyalarında talebin ayni mi, şahsi mi olduğu ve başka bir zorunlu arabuluculuk hükmünün bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

Arabuluculuğa Başvuru Nereye Yapılır?

Dava şartı arabuluculuk başvurusu, uyuşmazlık hakkında yetkili olacak mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.

Arabuluculuk bürosu bulunmayan yerlerde bu işlemler görevlendirilen yazı işleri müdürlüğünce yürütülür.

Tüketici davaları bakımından TKHK m.73/5 ayrıca tüketicinin kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde dava açmasına da imkân tanımaktadır.

Bu nedenle tüketicinin başvuru yeri belirlenirken uyuşmazlığın görev ve yetki kuralları birlikte değerlendirilmelidir.

Antalya'da Tüketici Arabuluculuk Başvurusu Nereye Yapılır?

Antalya merkez bakımından Adalet Bakanlığının güncel listesinde Antalya Arabuluculuk Bürosu bulunmaktadır.

Bunun yanında Alanya ve Manavgat gibi bazı ilçelerde de arabuluculuk büroları mevcuttur.

Ancak başvurunun hangi büroya yapılacağı yalnız kişinin Antalya'da bulunmasına göre değil, uyuşmazlık bakımından yetkili mahkemenin nerede bulunduğuna göre belirlenmelidir.

Arabulucuyu Taraflar mı Seçer?

Dava şartı arabuluculukta başvuru sonrasında arabulucu kural olarak arabuluculuk bürosu tarafından sicile kayıtlı arabulucular arasından görevlendirilir.

Ancak tarafların listede bulunan belirli bir arabulucu üzerinde anlaşmaları hâlinde o arabulucunun görevlendirilmesi mümkündür.

Arabulucunun görevi taraflardan birinin haklı olduğuna karar vermek değildir.

Arabulucu;

tarafsızdır,

taraflara bir çözümü zorla kabul ettiremez

ve

uyuşmazlık hakkında mahkeme gibi hüküm veremez.

Arabulucu Haklı Tarafı Belirler mi?

Hayır.

Arabuluculuk yargılama değildir.

Arabulucu:

“Satıcı haksızdır, bedeli iade etmek zorundadır.”

şeklinde bağlayıcı bir karar vermez.

Tarafların uyuşmazlığı kendi iradeleriyle çözebilecekleri müzakere ortamını yönetir.

Örneğin ayıplı araç uyuşmazlığında taraflar;

aracın değiştirilmesi,

bedelden indirim,

onarım,

belirli tutarda ödeme,

başka bir araçla değişim

veya hukuka uygun başka bir çözüm

üzerinde anlaşabilir.

Mahkemenin yalnız kanundaki talep ve hüküm sistemiyle bağlı olduğu noktada, arabuluculuk taraflara daha esnek bir çözüm alanı sağlayabilir.

Arabuluculukta Anlaşmak Zorunlu mu?

Hayır.

Zorunlu olan husus, kanunun dava şartı saydığı uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvurmaktır.

Tarafların anlaşması zorunlu değildir.

Satıcı veya tüketici kendisine sunulan teklifi kabul etmek zorunda değildir.

Anlaşma sağlanamazsa arabulucu bir son tutanak düzenler ve tüketici mahkemesinde dava açma imkânı doğar.

Dolayısıyla:

zorunlu arabuluculuk = zorunlu anlaşma

değildir.

Tüketici Arabuluculuğu Ne Kadar Sürer?

Tüketici uyuşmazlıklarında genel dava şartı arabuluculuk süresi uygulanır.

Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren başvuruyu kural olarak üç hafta içinde sonuçlandırmalıdır.

Zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta daha uzatılabilir.

Dolayısıyla olağan azami süre 3+1 hafta sistemidir.

Bu yönüyle tüketici arabuluculuğu ticari dava şartı arabuluculuğundaki 6+2 haftalık özel süreden ayrılır.

Arabuluculuk Başvurusu Ücretli mi?

Arabuluculuk bürosuna dava şartı kapsamında başvuru yapılırken başvuru harcı alınmaz.

Tüketici uyuşmazlıklarında ayrıca tüketici lehine özel bir ücret düzenlemesi bulunmaktadır.

TKHK m.73/A'ya göre;

taraflara ulaşılamaması,

görüşme yapılamaması,

tarafların anlaşması

veya

anlaşamaması

hâllerinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücretinin kanunda belirtilen bölümü Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Bu koruma, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin birinci kısmına göre iki saatlik ücret tutarıyla sınırlı şekilde düzenlenmiştir.

2026 yılında uygulanacak arabuluculuk ücret tarifesi 26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Tüketicinin avukatla temsil edilmesi hâlinde avukata ödenecek vekâlet ücreti ise arabulucu ücretinden farklıdır.

Tüketici İlk Arabuluculuk Toplantısına Katılmazsa Ne Olur?

Tüketiciler bakımından önemli bir özel koruma bulunmaktadır.

Genel dava şartı arabuluculuk sisteminde ilk toplantıya geçerli mazeret olmaksızın katılmayan taraf için yargılama gideri ve vekâlet ücreti bakımından bazı sonuçlar öngörülmüştür.

Ancak TKHK m.73/A/2, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A'nın bu yaptırım hükmünün tüketici aleyhine uygulanmayacağını açıkça düzenlemektedir.

Dolayısıyla tüketici uyuşmazlıklarında genel arabuluculuk hükümleri mekanik biçimde uygulanmamalıdır.

Tüketiciye tanınan özel korumalar ayrıca dikkate alınmalıdır.

Buna karşılık satıcı veya sağlayıcının ilk toplantıya mazeretsiz katılmamasının genel hükümlerde öngörülen sonuçları gündeme gelebilir. Adalet Bakanlığının güncel açıklamasına göre ilk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, sonradan davada haklı çıksa dahi yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulabilir ve lehine hükmedilecek vekâlet ücretinin yarısı yönünden sonuçla karşılaşabilir.

Tüketici Arabuluculuğunda Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?

Uyuşmazlığın doğru değerlendirilmesi için mümkün olduğunca işlemin bütün kronolojisini gösteren belgeler hazırlanmalıdır.

Örneğin ayıplı mal uyuşmazlığında;

fatura,

satış sözleşmesi,

ödeme dekontu,

servis kayıtları,

ayıp fotoğrafları,

ekspertiz veya teknik raporlar,

satıcıyla yapılan yazışmalar,

iade veya değişim talepleri

önem taşıyabilir.

Mesafeli satışta ayrıca;

sipariş ekranı,

ön bilgilendirme formu,

mesafeli satış sözleşmesi,

e-postalar,

kargo belgeleri,

cayma bildirimi

gibi kayıtlar incelenebilir.

Amaç arabulucuya bir dava dosyası sunmak değildir.

Ancak karşı tarafın uyuşmazlığı gerçekçi biçimde değerlendirebilmesi için iddianın hangi belgeye dayandığının açık olması anlaşma ihtimalini artırabilir.

Tüketici Arabuluculuk Başvurusunda Talep Nasıl Yazılmalıdır?

Başvuruda uyuşmazlığın konusu doğru belirlenmelidir.

Örneğin:

“Ayıplı araç nedeniyle uyuşmazlık.”

demek yerine mümkünse talebin:

bedel iadesi,

ayıpsız misliyle değişim,

bedel indirimi,

onarım,

zarar veya tazminat

olduğu açıkça belirtilmelidir.

Çünkü arabuluculuk görüşmesinin kapsamı ve ileride düzenlenecek son tutanak bakımından uyuşmazlığın sınırlarının belirlenmesi önemlidir.

Daha sonra açılacak dava ile arabuluculukta görüşülen uyuşmazlık arasında bağlantı bulunması gerekir.

Arabuluculukta Kısmi Anlaşma Yapılabilir mi?

Evet.

Taraflar uyuşmazlığın tamamında anlaşmak zorunda değildir.

Örneğin tüketici 400.000 TL bedel iadesi ve 50.000 TL ek zarar talep ediyorsa taraflar yalnız belirli bir ödeme kalemi üzerinde anlaşabilir.

Bu durumda hangi konuların çözüldüğü ve hangi konuların uyuşmazlık olarak devam ettiği tutanakta açıkça gösterilmelidir.

Anlaşılan hususlar bakımından kural olarak tekrar dava açılamaz.

6325 sayılı Kanun, arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılan konular hakkında tarafların dava açamayacağını düzenlemektedir.

Bu nedenle anlaşma belgesi imzalanmadan önce kapsamı dikkatle incelenmelidir.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesi Bağlayıcı mıdır?

Evet.

Arabuluculuk sonunda varılan anlaşma sıradan bir görüşme notu değildir.

Taraflar üzerinde anlaştıkları konuları bir anlaşma belgesine bağlayabilir.

Kanundaki şartları taşıyan anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge niteliği kazanabilir.

Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, kanunda aksi öngörülen özel hâller saklı kalmak üzere, ayrıca icra edilebilirlik şerhi alınmasına gerek olmadan ilam niteliğinde belge sayılabilir.

Bu nedenle özellikle yüksek bedelli tüketici uyuşmazlıklarında anlaşma metninin;

ödeme miktarı,

ödeme tarihi,

ürünün teslimi,

iade usulü,

faiz,

masraflar,

karşılıklı ibra kapsamı

ve diğer yükümlülükler

bakımından açık hazırlanması gerekir.

Arabuluculukta Anlaşırsam Sonradan Aynı Konuda Dava Açabilir miyim?

Kural olarak hayır.

6325 sayılı Kanuna göre arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz.

Örneğin tüketici ayıplı araç nedeniyle bedel indirimi konusunda satıcıyla kesin biçimde anlaşmış ve uyuşmazlığı bu şekilde sona erdirmişse aynı konuda yeniden farklı bir dava açma imkânı önemli ölçüde sınırlanır.

Bu nedenle:

“Şimdilik imzalayayım, beğenmezsem sonra dava açarım.”

yaklaşımı arabuluculuk anlaşmalarında ciddi risk taşır.

Arabuluculukta Anlaşamazsam Ne Olur?

Arabulucu anlaşmama son tutanağı düzenler.

Bundan sonra tüketici, tüketici mahkemesinde davasını açabilir.

Davacı, arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağı dava dilekçesine eklemelidir.

Tutanak eklenmemiş ancak arabuluculuk gerçekte tamamlanmışsa mahkeme, davacıya belgeyi sunması için bir haftalık kesin süre verir.

Buna karşılık hiç arabuluculuk başvurusu yapılmadan dava açılmış ve uyuşmazlık dava şartı arabuluculuğa tabi ise dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.

Bu ayrım önemlidir.

Arabuluculuğa gidilmiş ama tutanak eklenmemiş olması ile

hiç arabuluculuğa başvurulmaması

aynı şey değildir.

Doğrudan Tüketici Mahkemesinde Dava Açarsam Sonradan Arabuluculuk Yaparak Eksikliği Tamamlayabilir miyim?

Genel kural olarak arabuluculuk dava açılmadan önce tamamlanmalıdır.

HUAK m.18/A, arabulucuya başvurulmadan açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini öngörmektedir.

Yargıtay uygulamasında görevsiz mahkemede başlayan ve görevli mahkemeye gönderilmeden önce arabuluculuğun tamamlandığı bazı özel dosyalarda farklı değerlendirmeler yapılabilmektedir. 2026 tarihli yüksek mahkeme uygulamalarında bu tür istisnai durumlara rastlanmaktadır.

Ancak bu istisnai içtihatlara güvenerek dava şartını sonradan tamamlamaya çalışmak doğru bir strateji değildir.

En güvenli yol:

dava açılmadan önce arabuluculuk sürecini tamamlamaktır.

Tüketici Mahkemesinde Dava Nerede Açılabilir?

TKHK m.73'e göre tüketici işlemleri ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.

Kanun ayrıca tüketiciye özel bir yetki imkânı tanımaktadır:

Tüketici, kendi yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de dava açabilir.

Örneğin tüketici Antalya'da ikamet ediyor ve satıcı İstanbul'da bulunuyorsa, somut olayın diğer yetki kuralları yanında tüketicinin Antalya'daki mahkemede dava açabilmesi gündeme gelebilir.

Bu hüküm, tüketicinin hak aramasını kolaylaştıran özel düzenlemelerden biridir.

Tüketici Mahkemesinde Harç Ödenir mi?

6502 sayılı Kanun m.73/2 uyarınca tüketiciler tarafından tüketici mahkemelerinde açılan davalar Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır.

Ancak:

“Tüketici davası tamamen masrafsızdır.”

demek doğru değildir.

Bilirkişi,

tebligat,

keşif,

gider avansı

ve diğer yargılama giderleri dosyanın niteliğine göre gündeme gelebilir.

Harç muafiyeti ile bütün yargılama giderlerinden muafiyet aynı şey değildir.

Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Ücretli mi?

Tüketici hakem heyeti sistemi tüketicinin mahkemeye göre daha kolay ve düşük maliyetli biçimde uyuşmazlığını çözebilmesi amacıyla oluşturulmuştur.

Başvurular;

elden,

posta yoluyla

veya

e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi aracılığıyla

yapılabilir.

Ticaret Bakanlığının 2026 yılı ilk altı ay verilerine göre tüketici hakem heyetlerine 481.613 başvuru yapılmış ve başvuruların %76,7'si e-Devlet üzerinden gerçekleştirilmiştir.

Bu veri, özellikle düşük ve orta tutarlı tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti sisteminin uygulamada ne kadar yoğun kullanıldığını göstermektedir.

Hakem Heyeti Başvurusunu e-Devlet'ten Yapabilir miyim?

Evet.

Tüketici hakem heyeti başvuruları e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) aracılığıyla yapılabilir.

Elektronik başvuruda uyuşmazlığın;

talep türü,

tutarı,

satıcı veya sağlayıcı bilgileri

ve delilleri

doğru şekilde sisteme girilmelidir.

Fatura, sözleşme, servis fişi, yazışmalar ve diğer belgeler mümkün olduğunca eklenmelidir.

Şirket de Tüketici Hakem Heyetine Başvurabilir mi?

Bir tüzel kişinin varlığı tek başına tüketici sıfatını ortadan kaldırmaz.

Kanundaki tüketici tanımı, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişileri kapsar.

Ancak ticaret şirketlerinin faaliyetleri kapsamında gerçekleştirdiği işlemler çoğu zaman ticari veya mesleki niteliktedir.

Örneğin bir şirketin ticari faaliyetinde kullanmak üzere satın aldığı araç veya makine bakımından:

“Faturayı şirket adına kestirdim, o hâlde tüketici mahkemesine giderim.”

şeklinde otomatik sonuç çıkarılamaz.

İşlemin amacı belirleyicidir.

Ayıplı Malda Tüketici Hangi Hakları Talep Edebilir?

Uyuşmazlık ayıplı mala ilişkinse 6502 sayılı Kanun m.11 kapsamında tüketicinin şartları bulunması hâlinde farklı seçimlik hakları gündeme gelebilir.

Tüketici;

sözleşmeden dönerek bedel iadesi,

ayıpsız misliyle değişim,

bedelde indirim

veya

ücretsiz onarım

haklarından uygun olanını talep edebilir.

Arabuluculukta tarafların bu seçeneklerden biri veya başka hukuka uygun bir çözüm üzerinde anlaşması mümkündür.

Ancak özellikle araç ve yüksek bedelli ürün uyuşmazlıklarında ayıbın niteliği, ihbar, kullanım, servis kayıtları ve bilirkişi incelemesi ihtimali birlikte değerlendirilmelidir.

Satıcı “Servise Götürmeden Değişim Yapmam” Diyebilir mi?

Ayıplı mal uyuşmazlıklarında satıcının veya üreticinin servis incelemesi istemesi delil ve ayıbın tespiti bakımından önem taşıyabilir.

Ancak tüketicinin seçimlik hakları yalnız satıcının iç prosedürüne göre belirlenmez.

6502 sayılı Kanunun tüketiciye verdiği haklar, ayıbın niteliği ve somut olayın koşulları çerçevesinde değerlendirilir.

Bu nedenle arabuluculuk görüşmesine geçilmeden önce yalnız servis raporuna değil;

satış tarihi,

ayıbın ne zaman ortaya çıktığı,

malın kullanımı,

önceki onarımlar,

tüketicinin talepleri

ve teknik belgelerin tamamına bakılmalıdır.

Banka Uyuşmazlıklarında Tüketici Arabuluculuğu Uygulanır mı?

Tüketici işlemi niteliğindeki bankacılık ilişkileri 6502 sayılı Kanun kapsamına girebilir.

Örneğin kişisel amaçla kullanılan tüketici kredisi veya belirli banka hizmetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda tüketici hukuku gündeme gelebilir.

Ancak tarafların sıfatı ve işlemin ticari olup olmadığı önemlidir.

Bir işletmenin işletme kredisi ile gerçek kişinin kişisel tüketici kredisi aynı hukuki rejime tabi değildir.

Uyuşmazlık tüketici mahkemesinin görev alanındaysa ve hakem heyeti sınırının üzerindeyse dava öncesinde arabuluculuk kural olarak değerlendirilmelidir.

Tüketici Arabuluculuğunda Zamanaşımı İşler mi?

Dava şartı arabuluculuk başvurusu, süreler bakımından da önemlidir.

HUAK m.18/A sistemi uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen süreçte zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.

Bu düzenlemenin amacı, tarafın zorunlu arabuluculuk süreci nedeniyle dava hakkını süre yönünden kaybetmesini önlemektir.

Bununla birlikte arabuluculuk tamamlandıktan sonra sürelerin yeniden işlemeye başlayabileceği unutulmamalıdır.

Bu nedenle özellikle ayıplı mal, garanti, cayma hakkı veya başka kısa süreli haklarda son tutanak sonrasında beklenmemelidir.

Arabuluculuk Görüşmeleri Gizli midir?

Evet.

Arabuluculuğun temel ilkelerinden biri gizliliktir.

Tarafların uyuşmazlığı çözmek amacıyla görüşme sırasında yaptığı teklifler veya açıklamalar, kanundaki sistem çerçevesinde daha sonra dava sürecinde serbestçe aleyhlerine kullanılabilecek sıradan beyanlar değildir.

Gizliliğin amacı tarafların:

“Bu teklifi yaparsam mahkemede aleyhime kullanılır mı?”

endişesi yaşamadan gerçek bir çözüm müzakeresi yapabilmesini sağlamaktır.

Bu özellik, özellikle ticari itibarı ve müşteri ilişkilerini korumak isteyen satıcı veya sağlayıcılar bakımından da önemlidir.

Arabuluculuğa Avukatla Katılmak Zorunlu mu?

Hayır.

Taraf arabuluculuk görüşmelerine bizzat katılabilir.

İsterse avukatı aracılığıyla da temsil edilebilir.

Avukat aracılığıyla temsil için vekâletnamede alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına ilişkin gerekli yetkinin bulunması gerekir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.74, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmayı özel yetki gereken işlemler arasında düzenlemektedir.

Özellikle yüksek bedelli tüketici uyuşmazlıklarında anlaşma belgesinin ileride dava açılamaması sonucunu doğurabilmesi nedeniyle tarafların anlaşmanın kapsamını hukuki sonuçlarıyla birlikte değerlendirmesi önemlidir.

Tüketici Uyuşmazlığında Hangi Yola Başvurulmalı?

2026 yılı için pratik ayrım şu şekilde yapılabilir:

Uyuşmazlıkİlk başvuru yolu186.000 TL'nin altında tüketici uyuşmazlığıTüketici Hakem HeyetiTam 186.000 TL tüketici uyuşmazlığıKural olarak dava şartı arabuluculuk → tüketici mahkemesi186.000 TL'nin üzerinde tüketici uyuşmazlığıKural olarak dava şartı arabuluculuk → tüketici mahkemesiTüketici hakem heyeti kararına itirazDoğrudan tüketici mahkemesi; zorunlu arabuluculuk yokTKHK m.73/6 kapsamındaki genel tüketici davalarıArabuluculuk istisnasıTKHK m.74 kapsamındaki seri ayıplı mallara ilişkin davalarArabuluculuk istisnasıTüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıkTKHK m.73/A bakımından istisna; diğer zorunlu arabuluculuk hükümleri ayrıca kontrol edilir

Bu tablo ilk değerlendirme içindir.

Talebin niteliği, işlemin tüketici işlemi olup olmadığı ve başka kanunlarda özel arabuluculuk düzenlemesi bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

2026 yılında tüketici hakem heyeti sınırı ne kadar?

186.000 TL'dir. Bu tutarın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyetine başvuru zorunludur.

186.000 TL tam olarak hakem heyetine gider mi?

Hayır. Güncel düzenleme 186.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıkları hakem heyetinin görev alanına almaktadır. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar hakem heyetinde karara bağlanamaz.

Tüketici mahkemesine gitmeden önce arabuluculuk zorunlu mu?

Kanundaki istisnalar dışında, tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır.

100.000 TL'lik uyuşmazlık için arabulucuya gitmeli miyim?

Kural olarak hayır. 2026 yılında bu tutar tüketici hakem heyetinin görev alanındadır.

300.000 TL'lik ayıplı araç uyuşmazlığında ne yapılır?

İşlem tüketici işlemi niteliğindeyse ve başka bir istisna yoksa önce dava şartı arabuluculuğa, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesine başvurulması gündeme gelir.

Hakem heyeti kararına itiraz etmeden önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

Hayır. Tüketici hakem heyeti kararlarına itirazlar zorunlu arabuluculuğun açık istisnasıdır.

Hakem heyeti kararına itiraz süresi kaç gündür?

Kanun gün değil iki hafta öngörmektedir. Süre kararın tebliğinden itibaren başlar.

Hakem heyeti kararına itiraz kararı durdurur mu?

Hayır. İtiraz kendiliğinden icrayı durdurmaz. Ancak hâkim talep üzerine tedbir yoluyla icrayı durdurabilir.

Arabuluculuğa başvurmak ücretli mi?

Arabuluculuk bürosuna dava şartı başvurusu için harç alınmaz. Ayrıca tüketici uyuşmazlıklarında TKHK m.73/A ile tüketici lehine özel arabuluculuk ücreti koruması bulunmaktadır.

Arabuluculukta anlaşmak zorunda mıyım?

Hayır. Zorunlu olan, dava şartı bulunan uyuşmazlıkta arabuluculuk yoluna başvurmaktır; anlaşma tamamen tarafların iradesine bağlıdır.

Tüketici arabuluculuğu ne kadar sürer?

Kural olarak arabulucunun görevlendirilmesinden itibaren üç hafta içinde tamamlanır. Zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir.

Arabuluculukta anlaşamazsak ne olur?

Son tutanak düzenlenir ve tüketici mahkemesinde dava açılabilir.

Arabulucu karar verir mi?

Hayır. Arabulucu hâkim değildir ve uyuşmazlık hakkında bağlayıcı karar vermez.

Arabuluculukta anlaşma belgesi imzalarsam sonra dava açabilir miyim?

Üzerinde anlaşmaya varılan konular hakkında kural olarak yeniden dava açılamaz.

Tüketici ilk toplantıya gitmezse yargılama gideri cezası uygulanır mı?

TKHK m.73/A/2, HUAK m.18/A'daki ilk toplantıya katılmama yaptırımının tüketici aleyhine uygulanmayacağını düzenlemektedir.

Şirket tüketici olabilir mi?

Kanundaki tüketici tanımı ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden gerçek veya tüzel kişileri kapsar. Ancak ticari şirketlerin işletme faaliyetleri için yaptığı işlemler çoğu durumda tüketici işlemi değildir.

Antalya'da arabuluculuk bürosu var mı?

Evet. Adalet Bakanlığının güncel listesinde Antalya merkezde Arabuluculuk Bürosu bulunmaktadır. Alanya ve Manavgat bakımından da arabuluculuk büroları listelenmektedir.

Sonuç

Tüketici uyuşmazlıklarında 2026 yılı itibarıyla doğru başvuru yolunun belirlenmesinde ilk kritik ölçüt 186.000 TL'lik parasal sınırdır.

Uyuşmazlık değeri:

186.000 TL'nin altındaysa kural olarak tüketici hakem heyetine,

186.000 TL veya üzerindeyse ve kanunda istisna yoksa önce dava şartı arabuluculuğa, ardından anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesine

başvurulur.

Ancak yalnız parasal değere bakmak da yeterli değildir.

Öncelikle taraflar arasındaki işlemin gerçekten tüketici işlemi niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir.

Daha sonra;

talebin bedel iadesi mi,

değişim mi,

onarım mı,

tazminat mı,

yoksa taşınmazın aynına ilişkin bir talep mi

olduğu incelenmelidir.

Hakem heyeti kararına itirazlarda arabuluculuk aranmaz.

Aynı şekilde TKHK m.73/6 ve m.74 kapsamındaki özel davalar ile tüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar tüketici dava şartı arabuluculuğunun istisnaları arasındadır.

Bunun yanında bir uyuşmazlığın TKHK m.73/A kapsamından istisna olması, başka bir kanun hükmü nedeniyle arabuluculuğa tabi olmadığı anlamına gelmeyebilir.

Bu nedenle tüketici uyuşmazlığında sağlıklı sıra şöyledir:

İşlemin tüketici işlemi olup olmadığını belirlemek.

Uyuşmazlığın parasal değerini hesaplamak.

2026 yılı 186.000 TL hakem heyeti sınırını kontrol etmek.

Kanundaki arabuluculuk istisnalarını incelemek.

Hakem heyeti görevliyse doğru hakem heyetine başvurmak.

Tüketici mahkemesi görevliyse önce dava şartı arabuluculuğu tamamlamak.

Arabuluculukta talebi ve anlaşma koşullarını açık belirlemek.

Anlaşma olmazsa son tutanakla tüketici mahkemesinde dava açmak.

Tüketici hukukunda uyuşmazlığın esasındaki haklılık kadar, doğru mercie doğru sırayla başvurmak da önemlidir.

Yanlışlıkla doğrudan tüketici mahkemesine dava açılması, zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmemişse davanın esası incelenmeden usulden reddedilmesine yol açabilir.

Buna karşılık hakem heyetinin görev alanındaki bir uyuşmazlıkta doğrudan mahkemeye gidilmesi de görev ve dava şartı sorunları doğurabilir.

Bu nedenle özellikle yüksek bedelli araç, bankacılık, özel eğitim, paket tur, abonelik, ayıplı mal ve ayıplı hizmet uyuşmazlıklarında dosyanın daha başında hakem heyeti–arabuluculuk–tüketici mahkemesi ayrımının doğru yapılması gerekir.

Hukuki Dayanaklar

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; özellikle m.3, m.68, m.70, m.73, m.73/A ve m.74.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu; özellikle m.18 ve m.18/A.

Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği.

2026 yılı tüketici hakem heyeti parasal sınırına ilişkin Ticaret Bakanlığı Tebliği.

2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği.

Resmî ve güncel kaynaklar

Ticaret Bakanlığı – 2026 Tüketici Hakem Heyetlerine İlişkin Bilgilendirme.

Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı – Dava Şartı Arabuluculuk Sıkça Sorulan Sorular.

Adalet Bakanlığı – Tüketici Hukukunda Uzman Arabuluculuk.

Adalet Bakanlığı – 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi.

Ticaret Bakanlığı – Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz ve Uygulama Hükümleri.

İlgili Yazılar

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Hukuki Etkisi ve İcra Edilebilirliği

Ticari Davalarda Zorunlu Arabuluculuk Hangi Uyuşmazlıklarda Uygulanır?

İşe İade Davası Şartları Nelerdir? Süresi ve Arabuluculuk Süreci

Ayıplı Malda Tüketicinin Seçimlik Hakları Nelerdir?

İnternetten Alışverişte Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır?

Yazar: Av. Süleyman Kesici

Yayın tarihi: 4 Ekim 2026

Son hukuki kontrol ve güncelleme: 5 Ekim 2026

Bilgilendirme Notu: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tüketici uyuşmazlığında uygulanacak başvuru yolu; işlemin tüketici işlemi niteliğine, uyuşmazlığın parasal değerine, talebin ayni veya şahsi niteliğine, hakem heyeti görev sınırına ve başka kanunlarda düzenlenen özel dava şartlarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Kesici Hukuk

BİZE ULAŞIN

Şafak Mahallesi 75. Yıl Caddesi No: 119 K:2 D:1 Kepez/ANTALYA

✉️ av.suleymankesici@gmail.com

☎ +90 546 866 01 02

© 2026 Kesici Hukuk, Avukat Süleyman Kesici Hukuk Bürosu. Tüm hakkı saklıdır.

Faaliyet Alanları