Miras Hukuku
Antalya Miras Avukatı

1) Muris muvazaası nedir ve hangi durumlarda dava açılır?

Muris muvazaası, miras bırakanın mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı bir malı, tapuda satış veya başka bir işlem gibi göstermesidir. Bu durumda, mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açarak haksız devrin iptalini sağlayabilirler.

2) Miras kalan taşınmaz için tapu iptali ve tescil davası nasıl açılır?

Miras kalan taşınmazın tapu kaydı, miras bırakan tarafından haksız veya muvazaalı bir işlemle üçüncü kişiye devredilmişse, mirasçılar bu devrin iptali ve taşınmazın kendi adlarına tescili için tapu iptali ve tescil davası açabilirler.

3) Tenkis davası hangi şartlarda açılır ve süreleri nelerdir?

Tenkis davası, miras bırakanın saklı paylı mirasçıların (altsoy, üstsoy, eş) saklı paylarını ihlal eden ölüme bağlı tasarruf veya sağlararası kazandırmaları durumunda açılır. Dava açma süresi, mirasçıların saklı paylarının ihlal edildiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde vasiyetnamenin açıldığı tarihten veya diğer tasarrufların gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıldır.

4) Vasiyetname iptal davası hangi sebeplere dayanır?

Vasiyetname iptal davası, vasiyetnamenin ehliyetsizlik, irade sakatlığı (hata, hile, tehdit), şekil şartlarına uyulmaması veya hukuka/ahlaka aykırılık gibi nedenlerle geçersiz olması durumunda açılır.

5) Miras bırakan tüm mallarını bir kişiye devrettiğinde ne yapılabilir?

Miras bırakanın tüm mallarını bir kişiye devretmesi durumunda, saklı paylı mirasçılar (çocukları, anne-babası, eşi) saklı paylarının ihlal edildiğini düşünerek tenkis davası açabilir veya devrin muvazaalı olduğunu iddia ederek tapu iptali ve tescil davası açabilirler.

6) Mirastan feragat sözleşmesi nasıl yapılır ve bağlayıcılığı nedir?

Mirastan feragat sözleşmesi, miras bırakan ile mirasçı arasında, mirasçının belirli bir karşılık alarak veya karşılıksız olarak miras hakkından vazgeçtiğini gösteren, miras bırakanın sağlığında noterde düzenlenmesi gereken bir sözleşmedir. Usulüne uygun yapıldığında bağlayıcıdır.

7) Mirastan yoksunluk hangi durumlarda ortaya çıkar?

Mirastan yoksunluk, mirasçının miras bırakanı kasten öldürmesi veya öldürmeye teşebbüs etmesi, miras bırakanı mirastan yoksun bırakmak için cebir veya hile kullanması gibi Türk Medeni Kanunu'nda belirtilen ağır nedenlerle miras hakkını kaybetmesidir.

8) Tereke tespiti nedir ve ne zaman istenir?

Tereke tespiti, miras bırakanın vefatı sonrası tüm malvarlığı (taşınır, taşınmaz, banka hesapları, borçları vb.) ve alacaklarının belirlenmesi işlemidir. Genellikle mirasçılar arasında anlaşmazlık olması veya mirasın kapsamının netleştirilmesi gerektiğinde mahkemeden istenir.

9) Miras paylaşımı anlaşma sağlanamazsa nasıl yapılır?

Mirasçılar arasında miras paylaşımı konusunda anlaşma sağlanamazsa, mirasçılardan herhangi biri Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) (izaleyi şuyu) davası açarak miras mallarının mahkeme aracılığıyla paylaştırılmasını veya satılarak bedelinin dağıtılmasını talep edebilir.

10) Miras bırakanın borçlarından mirasçılar nasıl sorumlu olur?

Miras bırakanın borçlarından mirasçılar, mirası kabul etmeleri halinde, miras payları oranında değil, tüm malvarlıklarıyla (müteselsilen) sorumlu olurlar. Bu sorumluluktan kaçınmak için süresi içinde mirası reddetmek mümkündür.

11) Reddi miras nasıl yapılır ve sonuçları nelerdir?

Reddi miras (mirasın reddi), mirasçıların miras bırakanın vefatından itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak mirası reddetmesidir. Sonucunda mirasçı, miras bırakanın alacak ve borçlarından sorumlu olmaz ve mirasçı sıfatını kaybeder.

12) Zümre sistemi nedir ve miras payları nasıl belirlenir?

Zümre sistemi, Türk Medeni Kanunu'nda mirasçıların derecelerine göre belirlendiği bir sistemdir. Birinci zümre altsoy (çocuklar, torunlar), ikinci zümre anne-baba ve onların altsoyu (kardeşler ve altsoyları), üçüncü zümre ise büyükanne-büyükbaba ve onların altsoyudur. Miras payları zümrelere göre ve sağ kalan eşin varlığına göre belirlenir.

13) Saklı pay nedir ve kimlerin saklı pay hakkı vardır?

Saklı pay, miras bırakanın üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği, kanunen belirli mirasçılara ayrılmış miras payıdır. Saklı paylı mirasçılar; miras bırakanın altsoyu (çocukları, torunları), anne-babası ve sağ kalan eşidir.

14) Saklı pay ihlali durumunda ne yapılabilir?

Saklı pay ihlali durumunda, saklı paylı mirasçılar, miras bırakanın saklı paylarını ihlal eden tasarruflarının tenkisi (indirilmesi) için tenkis davası açabilirler. Bu dava ile saklı pay oranına düşen kısım mirasçıya iade edilir.

15) Banka hesapları miras paylaşımında nasıl tespit edilir?

Banka hesapları miras paylaşımında, mirasçılar tarafından mahkemeye veya bankalara başvuru yapılarak tespit edilebilir. Mahkeme, bankalardan miras bırakan adına kayıtlı tüm hesapların dökümünü isteyebilir.

16) Bir mirasçı diğer mirasçıdan mal gizlerse ne olur?

Bir mirasçının diğer mirasçıdan miras mallarını gizlemesi durumunda, gizlenen malların terekeye dâhil edilmesi için tereke tespiti davası açılabilir. Ayrıca, gizleyen mirasçı, dürüstlük kuralına aykırı davrandığı için bazı haklarından yoksun bırakılabilir.

17) Kardeşler arasında miras paylaşımında en çok hangi uyuşmazlıklar çıkar?

Kardeşler arasında miras paylaşımında en çok taşınmazların değerlemesi, miras bırakanın sağlığında yapılan bağışların tenkisi, ortaklığın giderilmesi davaları ve miras mallarının yönetimi konularında uyuşmazlıklar çıkar.

18) Miras davaları ne kadar sürer?

Miras davalarının süresi, davanın karmaşıklığı, delil durumu, mirasın büyüklüğü, mirasçı sayısı, mirasçıların hayatta olup olmaması ve mahkemelerin iş yüküne göre değişir. Genellikle, tapu iptali ve tescil, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) (izaleyi şuyu), )tereke tespiti ve paylaşım davaları uzun sürebilirken; tenkis veya vasiyetname iptali davaları daha kısa sürede sonuçlanabilir.

19) Ölmeden önce yapılan bağışlar miras hesabına dâhil edilir mi?

Miras bırakanın ölmeden önce yaptığı bağışlar, belirli şartlar altında (özellikle saklı pay ihlali varsa) miras hesabına dâhil edilerek tenkis davasına konu edilebilir. Bu durum, bağışın niteliğine ve yapılış zamanına göre farklılık gösterir.

20) Sağ kalan eşin mirastaki hakları ve oranları nelerdir?

Sağ kalan eşin mirastaki payı, miras bırakanın hangi zümre mirasçılarıyla birlikte mirasçı olduğuna göre değişir. Örneğin, birinci zümre ile birlikte mirasçı ise mirasın dörtte birini, ikinci zümre ile birlikte ise yarısını, üçüncü zümre ile birlikte ise mirasın dörtte üçünü alır.

21) Çocuk evlatlık ise mirasçılık durumu nasıl olur?

Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur ve kan hısımı gibi miras haklarına sahiptir. Ancak evlat edinenin mirasçısı olmakla birlikte, kendi öz ailesindeki mirasçılık haklarını da korur. Yani evlatlık her iki taraftaki mirastan da miras payını alabilir.

22) Miras kalan evin satışı için tüm mirasçıların rızası gerekir mi?

Evet, miras kalan evin (tereke malı) satışı için tüm mirasçıların oybirliği ile rıza göstermesi gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, mirasçılardan biri ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) (izaleyi şuyu) davası açarak evin satılmasını talep edebilir.

23) Miras kalan gayrimenkulde fiili paylaşım yapılabilir mi?

Miras kalan gayrimenkulde fiili paylaşım, tüm mirasçıların rızası ve anlaşması halinde mümkündür. Ancak hukuki geçerlilik ve ileride doğabilecek sorunların önüne geçmek için bu paylaşımın resmiyete dökülmesi (tapuda tescil) önemlidir.

24) Mirasçılardan biri payını satabilir mi ve diğer mirasçıların önceliği var mı?

Mirasçılardan biri, miras payını diğer mirasçılara veya üçüncü bir kişiye satabilir. Ancak diğer mirasçıların bu satışta yasal önalım (şufa) hakkı bulunur. Yani, üçüncü kişiye satılan payı aynı koşullarla satın alma öncelikleri vardır. Bu hak satış gerçekleştikten sonra, dava açılarak kullanılabilir.

25) Tapu kaydıyla fiili kullanım uyuşmuyorsa hangi dava açılır?

Tapu kaydıyla fiili kullanım uyuşmuyorsa, duruma göre tapu iptali ve tescil davası, ortaklığın giderilmesi davası veya kadastro tespiti davası gibi çeşitli hukuki yollara başvurulabilir. Her somut olay kendi içindeki özel koşullarına göre değerlendirilir.

26) Muris muvazaası ispatı için en güçlü deliller nelerdir?

Muris muvazaası ispatı için en güçlü deliller arasında tanık beyanları, banka kayıtları, taşınmazın gerçek değeri ile tapudaki satış bedeli arasındaki fahiş fark, miras bırakanın mali durumu, yaşı ve sağlık durumu gibi somut veriler yer alır.

27) Yabancı ülkede düzenlenen vasiyetname Türkiye’de geçerli midir?

Yabancı ülkede usulüne uygun olarak düzenlenen vasiyetname, Türk hukukuna göre geçerli kabul edilebilir. Ancak vasiyetnamenin Türkiye'de uygulanabilmesi için tanıma ve tenfiz işlemlerinin yapılması gerekebilir.

28) Bir mirasçı mirası kabul ederken diğeri reddedebilir mi?

Evet, her mirasçı kendi adına ve bağımsız olarak mirası kabul etme veya reddetme hakkına sahiptir. Bir mirasçının kararı, diğer mirasçıların kararlarını etkilemez.

29) Evli çiftlerde mal rejimi miras paylaşımını nasıl etkiler?

Evli çiftlerde mal rejimi, miras paylaşımını doğrudan etkiler. Eşlerden birinin vefatı halinde, öncelikle evlilik birliği içindeki mal rejimi tasfiyesi yapılır ve sağ kalan eşin kişisel malları ile mal rejiminden kaynaklanan alacakları belirlenir. Kalan malvarlığı terekeye dâhil edilerek miras paylaşımı yapılır.

30) Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) (izaleyi şuyu) davası miras mallarında nasıl işler?

Ortaklığın giderilmesi davası, mirasçıların miras mallarını kendi aralarında paylaşamadığı durumlarda açılır. Mahkeme, taşınmazların aynen taksimine veya satış yoluyla paylaştırılmasına karar verebilir. Dava sonucunda miras malları üzerindeki ortaklık sona erdirilir.

Sıkça Sorulan Sorular