Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir? 2026 Güncel Şartlar

HAGB hangi şartlarda verilir, 2026 yılında kaldırıldı mı, denetim süresi ne kadar, sicile işler mi ve karara karşı hangi kanun yoluna başvurulabilir? 12. Yargı Paketi sonrası güncel CMK m.231 hükümlerini ele alan kapsamlı rehber.

CEZA | HÜKÜM VE İNFAZCEZA HUKUKU

Av. Süleyman Kesici

9/14/202617 min read

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir? 2026 Güncel Şartlar
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir? 2026 Güncel Şartlar

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir? 2026 Güncel Şartlar

Yayın tarihi: 14 Eylül 2026

Ceza mahkemesinde hakkında mahkûmiyet hükmü kurulan bir kişinin cezasının hemen infaz edilmeye başlanması her durumda zorunlu değildir. Kanunda öngörülen şartlar gerçekleştiğinde mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, yaygın kullanılan adıyla HAGB'ye karar verebilir.

Ancak HAGB; beraat, cezanın ertelenmesi veya cezanın affedilmesi değildir.

Mahkeme önce sanığın yüklenen suçu işlediği sonucuna ulaşır ve bir ceza belirler. Daha sonra koşulları varsa bu hükmün açıklanmasını geri bırakır. Böylece kurulan hüküm, kanunda belirtilen istisnalar dışında sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz.

2026 yılında HAGB konusunda ayrıca önemli bir gelişme yaşandı.

Anayasa Mahkemesi, daha önce yürürlükte bulunan HAGB hükümleri hakkında iptal kararı vermişti. Ancak iptal hükmünün yürürlüğe girmesinden önce 7589 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanarak CMK m.231'in HAGB'ye ilişkin hükümlerini yeniden düzenledi. Bu nedenle 14 Eylül 2026 itibarıyla HAGB kaldırılmış değildir; güncel CMK m.231 hükümleri çerçevesinde uygulanmaya devam etmektedir.

HAGB Nedir?

HAGB, mahkemenin sanık hakkında kurduğu mahkûmiyet hükmünün belirli bir denetim süresi boyunca hukuki sonuç doğurmamasını sağlayan bir ceza muhakemesi kurumudur.

CMK m.231'e göre sanığa yüklenen suç nedeniyle yapılan yargılama sonunda belirlenen ceza iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası ise, diğer şartların da bulunması hâlinde mahkeme HAGB kararı verebilir.

HAGB kararı verildiğinde sanık yetişkinler bakımından kural olarak beş yıllık denetim süresine tabi olur.

Bu süre sorunsuz şekilde tamamlanırsa açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve kamu davasının düşmesine karar verilir.

Bu yönüyle HAGB'nin temel mantığı şudur:

Mahkûmiyet hükmü kurulmuştur; ancak hemen hukuki sonuç doğurmasına izin verilmemiştir.

2026'da HAGB Kaldırıldı mı?

Hayır.

2025 yılının sonunda yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı nedeniyle kamuoyunda zaman zaman “HAGB tamamen kaldırılıyor” şeklinde değerlendirmeler yapıldı.

Anayasa Mahkemesi, 10 Temmuz 2025 tarihli kararında o dönemde yürürlükte bulunan CMK m.231'in HAGB'ye ilişkin düzenlemelerini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiş ve iptal kararının yürürlüğünü dokuz ay ertelemişti. İptalin temel gerekçelerinden biri, özellikle kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle gerçekleştirdikleri işkence, eziyet ve kötü muamele niteliğindeki fiiller bakımından HAGB uygulanmasına engel açık bir yasal düzenlemenin bulunmamasıydı.

Ancak kanun koyucu bu süre dolmadan yeni bir düzenleme yaptı.

7589 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle CMK m.231'in 5 ila 14. fıkraları yeniden düzenlendi ve yeni hükümler 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Dolayısıyla 2026 yılı için doğru ifade:

“HAGB kaldırıldı.”

değil;

“HAGB, Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında yeniden düzenlendi.”

şeklindedir.

HAGB Kararı Verilebilmesi İçin Cezanın Ne Kadar Olması Gerekir?

İlk şart, sonuç cezanın kanundaki sınır içinde bulunmasıdır.

CMK m.231'e göre yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza:

iki yıl veya daha az süreli hapis cezası

ya da

adli para cezası

ise HAGB gündeme gelebilir.

Burada suçun kanundaki soyut ceza miktarı ile mahkemenin yargılama sonunda belirlediği sonuç ceza birbirine karıştırılmamalıdır.

Örneğin bir suçun kanundaki cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olabilir. Ancak somut olayda yapılan artırımlar ve indirimler sonucunda sanık hakkında iki yıl veya daha az hapis cezası belirlenmişse, diğer şartların bulunması hâlinde HAGB değerlendirmesi yapılabilir.

Buna karşılık sonuç ceza iki yılın üzerindeyse HAGB uygulanamaz.

HAGB İçin Hangi Şartlar Aranır?

Cezanın iki yıl veya daha az olması tek başına yeterli değildir.

Güncel CMK m.231'e göre HAGB kararı verilebilmesi için ayrıca;

  • sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması,

  • mahkemenin sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaate ulaşması,

  • suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi

gerekir.

Ayrıca kanunda veya özel kanunlarda HAGB uygulanmasını engelleyen özel bir hükmün bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.

Bu nedenle:

“Ceza iki yıldan azsa mahkeme mutlaka HAGB verir.”

şeklindeki düşünce doğru değildir.

HAGB, koşulların bulunması hâlinde mahkemenin değerlendirmesi sonucunda uygulanabilecek bir kurumdur.

Daha Önce Suç İşlemiş Bir Kişiye HAGB Verilebilir mi?

Burada “daha önce suç işlemiş olmak” ile “daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmak” birbirinden ayrılmalıdır.

CMK m.231/6'da aranan şart, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunmasıdır.

Dolayısıyla kişinin geçmişindeki her adli işlem otomatik olarak HAGB'yi engellemez.

Örneğin önceki dosyanın beraatle sonuçlanması, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya hukuki niteliği itibarıyla kesinleşmiş kasıtlı suç mahkûmiyeti oluşturmayan başka bir karar bulunması ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Önceki kararın;

hangi suçtan,

hangi tarihte,

hangi hukuki sonuçla

verildiği önemlidir.

Daha Önce HAGB Alan Kişiye Yeniden HAGB Verilebilir mi?

Bu sorunun cevabı dosyanın tarihine ve denetim süresine bağlıdır.

Güncel CMK m.231/8'e göre kişi HAGB nedeniyle denetim süresindeyken kasıtlı bir suç nedeniyle bir kez daha HAGB kararı verilemez.

Dolayısıyla kişinin geçmişinde bir HAGB kararının bulunması ile hâlen HAGB denetim süresi içerisinde bulunması aynı şey değildir.

Önceki kararın tarihi, kesinleşme tarihi ve denetim süresinin devam edip etmediği kontrol edilmelidir.

HAGB İçin Sanığın “Bir Daha Suç İşlemeyeceği” Nasıl Belirlenir?

Bu şart matematiksel olarak ölçülebilecek bir kriter değildir.

Kanun mahkemeden, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlarını değerlendirerek yeniden suç işlemeyeceği konusunda kanaate ulaşmasını ister.

Mahkeme bu değerlendirmeyi somut dosyaya göre yapmalıdır.

Dolayısıyla yalnızca:

“Sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılmadığından…”

şeklindeki soyut bir cümlenin yeterli olup olmadığı, kararın gerekçesi bakımından ayrıca tartışılabilir.

Sanığın sabıka durumu, yargılama sürecindeki davranışları ve somut olayın özellikleri değerlendirmede önem taşıyabilir.

Zarar Giderilmeden HAGB Verilebilir mi?

Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun maddi bir zararı meydana gelmişse, HAGB bakımından bu zararın giderilmesi önemlidir.

Kanun zararın;

aynen iade,

suçtan önceki hâle getirme

veya

tazmin

yoluyla tamamen giderilebileceğini düzenlemektedir.

Örneğin mala zarar verme veya ekonomik kayba neden olan bazı suçlarda ortaya çıkan maddi zarar HAGB değerlendirmesinde doğrudan önem taşıyabilir.

Ancak her suç mutlaka hesaplanabilir bir maddi zarar doğurmaz.

Bu nedenle zarar giderme şartı değerlendirilirken öncelikle somut suç nedeniyle gerçekten giderilmesi gereken maddi bir zarar bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Zararın Tamamı Bir Defada Ödenemiyorsa HAGB Mümkün mü?

Evet.

2026 yılında yürürlükte bulunan CMK m.231/9, zarar derhâl tamamen giderilemiyorsa sanığın bu zararı denetim süresi içinde aylık taksitlerle tamamen ödemesi şartıyla da HAGB kararı verilebilmesine imkân tanımaktadır.

Bu düzenleme özellikle yüksek miktarlı zararların bulunduğu dosyalarda önem taşıyabilir.

Ancak mahkemenin belirlediği ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, HAGB'nin daha sonraki aşamasında hükmün açıklanması bakımından sonuç doğurabilir.

Sanığın HAGB'yi Kabul Etmesi Gerekiyor mu?

Güncel düzenlemede sanığın HAGB'yi kabul etmesi şartı bulunmamaktadır.

Eski HAGB düzenlemelerinde sanığın kabulüne ilişkin farklı bir sistem bulunuyordu. 2024 yılında yapılan değişikliklerle bu sistem kaldırıldı ve HAGB kararına karşı daha geniş bir kanun yolu denetimi getirildi.

2026 yılında 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen CMK m.231'de de sanığın HAGB'yi kabul etmesine ilişkin bir şart bulunmamaktadır.

Bu nedenle güncel uygulamada mahkemenin HAGB kararı verebilmesi için sanıktan ayrıca:

“HAGB'yi kabul ediyorum.”

şeklinde bir beyan alınması zorunlu değildir.

Buna karşılık sanık verilen kararı hukuka aykırı buluyorsa kanun yoluna başvurabilir.

HAGB Beraat Demek midir?

Hayır.

HAGB ile beraat birbirinden tamamen farklıdır.

Beraat kararında mahkeme, sanığın cezalandırılmasını gerektiren bir mahkûmiyet hükmü kurmaz.

HAGB'de ise mahkeme önce sanığın cezalandırılması gerektiği sonucuna ulaşır ve bir hüküm kurar; daha sonra bu hükmün açıklanmasını geri bırakır.

Bu nedenle bir sanığın:

“Nasıl olsa HAGB alırım.”

düşüncesiyle beraat yönündeki savunmasını geri plana atması doğru değildir.

Dosyada beraat şartları varsa öncelikle suçun oluşup oluşmadığı, delillerin hukuka uygunluğu, maddi olayın ispat edilip edilmediği ve ceza sorumluluğuna ilişkin diğer hususlar değerlendirilmelidir.

HAGB, beraatin alternatifi olarak görülmemelidir.

HAGB ile Cezanın Ertelenmesi Aynı Şey mi?

Hayır.

HAGB'de açıklanması geri bırakılan hüküm, kanunda belirtilen istisnalar dışında sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz.

Hapis cezasının ertelenmesinde ise ortada açıklanmış ve hukuki sonuç doğuran bir mahkûmiyet hükmü bulunmaktadır; yalnızca hapis cezasının ceza infaz kurumunda infaz edilmesi yerine kanunda öngörülen erteleme rejimi uygulanır.

Ayrıca CMK m.231/7 uyarınca HAGB kararı verilen hükümdeki hapis cezası aynı anda ertelenemez ve kısa süreli olması hâlinde seçenek yaptırıma çevrilemez.

Dolayısıyla:

HAGB,

hapis cezasının ertelenmesi

ve

seçenek yaptırım

üç ayrı hukuki kurumdur.

HAGB Kararı Sicile İşler mi?

HAGB kararlarının kayıt sistemi normal bir mahkûmiyet hükmünden farklıdır.

CMK m.231/13'e göre HAGB kararları bunlara mahsus özel bir sisteme kaydedilir.

Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından ve maddede belirtilen amaç doğrultusunda kullanılabilir.

Bu nedenle HAGB kararını kesinleşmiş bir mahkûmiyet kaydıyla aynı hukuki sonuçlara sahipmiş gibi değerlendirmek doğru değildir.

Anayasa Mahkemesi de 2026 tarihli bir norm denetimi kararında HAGB kararının, Anayasa'nın 38. maddesi anlamında kişinin suçluluğunun kesinleşmiş bir hükümle sabit olduğu anlamına gelmediğini vurgulamıştır.

Bununla birlikte belirli meslekler, güvenlik soruşturmaları veya özel mevzuat açısından ortaya çıkabilecek sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.

HAGB'de Denetim Süresi Kaç Yıl?

Yetişkinler açısından denetim süresi beş yıldır.

CMK m.231/8'e göre HAGB kararı verilmesi hâlinde sanık beş yıl süreyle denetime tabi tutulur.

Mahkeme ayrıca bu sürenin bir yıldan fazla olmamak üzere belirli bir bölümünde sanık hakkında denetimli serbestlik yükümlülükleri öngörebilir.

Kanunda örnek olarak;

meslek veya sanat edinmek amacıyla eğitim programına devam,

belirli bir işte gözetim altında çalışma,

belirli yerlere gitmeme,

belirli yerlere devam etme

ve mahkemece uygun görülen başka yükümlülükler düzenlenmiştir.

Denetim süresi içerisinde dava zamanaşımı da durur.

Beş Yıllık Süre Ne Zaman Başlar?

Denetim süresinin başlangıcı bakımından HAGB kararının kesinleşmesi önemlidir.

Yargıtay'ın 2026 tarihli kararlarında da denetim süresinin, HAGB kararının usulüne uygun şekilde kesinleşmesiyle başladığı kabul edilmektedir.

Bu nedenle yalnız kararın verildiği tarihe bakılarak denetim süresinin başlangıcını hesaplamak hatalı olabilir.

Özellikle kanun yolu başvurusu yapılmışsa kesinleşme tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Denetim Süresinde Yeni Bir Suç İşlenirse Ne Olur?

CMK m.231/11'e göre sanığın denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırı davranması hâlinde mahkeme açıklanması geri bırakılan hükmü açıklayabilir.

Burada önemli ayrım suçun kasıtlı olmasıdır.

Taksirli suç ile kasıtlı suç aynı şekilde değerlendirilmez.

Ayrıca yalnız kişinin hakkında yeni bir soruşturma açılmış olması ile yeni suç nedeniyle yargısal sürecin sonuçlanması birbirinden farklıdır. Hükmün açıklanması değerlendirilirken yeni suç dosyasının hukuki durumu da incelenmelidir.

Denetim Süresinde Hiç Suç İşlenmezse Ne Olur?

Denetim süresi başarıyla tamamlanırsa sonuç sanık açısından oldukça önemlidir.

CMK m.231/10'a göre denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmemiş ve varsa denetimli serbestlik yükümlülüklerine uygun davranılmışsa:

açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır

ve

davanın düşmesine karar verilir.

Başka bir ifadeyle beş yıl bittikten sonra önceden kurulmuş hüküm kendiliğinden infaz edilmeye başlanmaz.

Şartların yerine getirilmesi hâlinde hüküm ortadan kaldırılır.

HAGB Kararına İtiraz mı, İstinaf mı Edilir?

Güncel sistemde HAGB kararının kendisine karşı esas kanun yolu istinaftır.

CMK m.231/12 uyarınca, CMK m.272/3'teki istinafa kapalı hükümler saklı olmak üzere HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bu, eski uygulamadan önemli bir farktır.

Bölge adliye mahkemesi yalnız HAGB şartlarının bulunup bulunmadığını değil, kanunun açık ifadesi gereğince karar ve hükmü usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar bakımından inceleyebilir.

Bu nedenle HAGB kararı verilmiş olması:

“Artık mahkûmiyetin esasını tartışamam.”

anlamına gelmez.

Delillerin değerlendirilmesi, suçun unsurları, hukuka aykırı delil, cezanın belirlenmesi ve diğer hukuka aykırılıklar kanun yolu incelemesinin konusu olabilir.

HAGB Kararına İstinaf Süresi Ne Kadar?

CMK m.273'e göre istinaf istemi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır.

Eski kaynaklarda hâlen “7 gün” şeklinde bilgilere rastlanabilmektedir.

Bu bilgi güncel değildir.

2024 yılında yapılan değişiklik sonrası istinaf süresi iki haftaya çıkarılmış ve sürenin başlangıcı gerekçeli kararın tebliğine bağlanmıştır.

Bu nedenle ceza yargılamasında kanun yolu süreleri bakımından eski internet içerikleri yerine karar tarihinde yürürlükte olan CMK hükümleri kontrol edilmelidir.

HAGB Bozulursa veya Şartlara Uyulmazsa Ne Olur?

Denetim süresinde kasıtlı yeni bir suç işlenmesi veya denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırı davranılması hâlinde mahkeme hükmü açıklar.

Ancak yükümlülüklerin yerine getirilememesi söz konusuysa kanun mahkemeye sanığın durumunu değerlendirme imkânı da tanımaktadır.

CMK m.231/11'e göre mahkeme koşullarına göre cezanın bir bölümünün infaz edilmemesine, hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırıma çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.

2026 düzenlemesinin önemli ayrıntılarından biri de burada ortaya çıkmaktadır.

Denetim süresindeki ihlal nedeniyle açıklanan veya yeni kurulan hükme karşı itiraz yoluna başvurulabilir; itiraz mercii incelemesini bu fıkradaki şartlarla sınırlı olarak yapar.

Bu durum, ilk HAGB kararına karşı kullanılan istinaf yoluyla karıştırılmamalıdır.

2026 Düzenlemesiyle Hangi Suçlarda HAGB Yasaklandı?

7589 sayılı Kanunla yapılan en dikkat çekici değişikliklerden biri CMK m.231/14'te gerçekleşti.

Güncel hükme göre HAGB;

işkence suçlarında,

eziyet suçlarında

ve

kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda

uygulanamaz.

Bu düzenleme doğrudan Anayasa Mahkemesinin HAGB konusundaki iptal gerekçesine cevap olarak getirildi.

Anayasa Mahkemesi, özellikle kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki fiillerinde HAGB uygulanmasının devletin etkili cezalandırma yükümlülüğüyle bağdaşmadığını değerlendirmişti.

Bu nedenle 2026 yılı itibarıyla bir suçun cezası iki yılın altında olsa dahi, suçun bu özel yasak kapsamında bulunması hâlinde HAGB uygulanamaz.

Ayrıca özel kanunlarda öngörülen diğer HAGB yasaklarının bulunup bulunmadığı da suç türüne göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Çocuklar İçin HAGB Süresi de Beş Yıl mı?

Hayır.

Çocuklar bakımından özel düzenleme bulunmaktadır.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.23'e göre çocuklar hakkında HAGB uygulanırken CMK'daki şartlar esas alınır; ancak denetim süresi üç yıldır.

Üstelik 2026 yılında çocuklar bakımından HAGB sisteminde yeni değişiklikler yapıldı.

18 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan 7593 sayılı Kanun ile çocuk hakkında HAGB kararı verilmesi hâlinde Çocuk Koruma Kanunu'nda düzenlenen uygun yönlendirme tedbirlerinden bir veya birkaçının denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanabilmesi düzenlendi.

Aynı değişiklikle, suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın az olması hâlinde, çocuk hakkında HAGB kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartının aranmayabileceği de kabul edildi.

Dolayısıyla çocuklar bakımından HAGB değerlendirmesi yetişkinlerden bazı önemli noktalarda ayrılmaktadır.

HAGB Kararı Verilmesi Müsadereyi Engeller mi?

Her durumda değil.

2026 yılında yeniden düzenlenen CMK m.231/5, HAGB'nin kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını ifade ettiğini belirtirken müsadereye ilişkin hükümleri açıkça istisna tutmaktadır.

Bu nedenle:

“HAGB kararı verildi, dosyadaki bütün hukuki sonuçlar ortadan kalktı.”

şeklindeki değerlendirme doğru değildir.

Eşya veya kazanç müsaderesine ilişkin hükümlerin ayrıca incelenmesi gerekir.

HAGB Her Suçta Otomatik Olarak Değerlendirilir mi?

HAGB belirli bir suç listesine özgü bir kurum değildir.

Ancak iki ayrı sınır vardır.

Birincisi, sonuç cezanın kanundaki iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası sınırına girmesidir.

İkincisi ise CMK m.231/14 veya özel kanunlardaki HAGB yasaklarının bulunmamasıdır.

Bu nedenle yalnız suçun ismine bakarak:

“Bu suçta HAGB olur.”

veya

“Bu suçta kesinlikle HAGB olmaz.”

sonucuna ulaşmak çoğu zaman yeterli değildir.

Suçun hukuki niteliği, sonuç ceza ve varsa özel mevzuat birlikte incelenmelidir.

Mahkeme HAGB Vermek Zorunda mı?

Hayır.

Kanun “karar verilir” değil, “karar verilebilir” ifadesini kullanmaktadır.

Bu nedenle objektif koşulların bulunması HAGB'nin değerlendirilmesini mümkün hâle getirir; ancak mahkemenin sanığın yeniden suç işlemeyeceğine ilişkin değerlendirmesi de önemlidir.

Bununla birlikte HAGB şartları bulunduğu hâlde mahkemenin kurumu uygulamamasının gerekçesinin somut ve denetlenebilir olması gerekir.

Özellikle kanun yolu başvurusunda, mahkemenin HAGB yönünden yaptığı değerlendirmenin dosyadaki olgularla uyumlu olup olmadığı ayrıca tartışılabilir.

Sık Sorulan Sorular

2026 yılında HAGB kaldırıldı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesi önceki düzenleme hakkında iptal kararı vermiş olsa da 7589 sayılı Kanunla CMK m.231'in HAGB hükümleri yeniden düzenlenmiş ve 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Kaç yıl cezaya HAGB verilebilir?

Sonuç ceza iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası ise diğer koşulların da bulunması hâlinde HAGB değerlendirilebilir.

HAGB için sabıkasız olmak şart mı?

Kanunun aradığı şart, kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamasıdır. Geçmişteki her adli kayıt aynı sonucu doğurmaz.

Sanığın HAGB'yi kabul etmesi gerekiyor mu?

Hayır. Güncel CMK m.231'de sanığın HAGB'yi kabul etmesi şartı bulunmamaktadır.

HAGB beraat anlamına gelir mi?

Hayır. HAGB'de mahkeme önce bir mahkûmiyet hükmü kurar ve daha sonra bu hükmün açıklanmasını geri bırakır. Beraatte ise mahkûmiyet hükmü kurulmaz.

HAGB denetim süresi kaç yıl?

Yetişkinler açısından kural olarak beş yıl, çocuklar bakımından ise üç yıldır.

Denetim süresinde taksirli suç işlenirse HAGB bozulur mu?

CMK m.231/11, hükmün açıklanması bakımından kasten yeni bir suç işlenmesini düzenlemektedir. Bu nedenle taksirli suçlarla kasıtlı suçlar aynı şekilde değerlendirilmez.

Beş yıl sorunsuz geçerse ne olur?

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmez ve varsa denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulursa açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir.

HAGB sicile işler mi?

HAGB kararları CMK m.231/13 gereğince özel bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtların kullanımı kanunda sınırlı olarak düzenlenmiştir. HAGB kesinleşmiş mahkûmiyet hükmüyle aynı hukuki nitelikte değildir.

HAGB kararına itiraz edilebilir mi?

HAGB kararının kendisine karşı güncel sistemde kural olarak istinaf yoluna başvurulur.

HAGB kararına istinaf süresi ne kadar?

CMK m.273 uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.

HAGB kararı verilmişken yeniden aynı dosyadan cezaevine girilir mi?

HAGB kararı tek başına açıklanması geri bırakılan hapis cezasının hemen infaz edilmesi sonucunu doğurmaz. Ancak denetim süresi içinde CMK m.231/11'deki şartlar gerçekleşirse hükmün açıklanması ve sonrasında cezanın hukuki sonuçlarının doğması gündeme gelebilir.

İşkence suçunda HAGB uygulanabilir mi?

Hayır. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren düzenleme uyarınca işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda HAGB uygulanamaz.

Sonuç

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, ceza yargılamasında yalnız:

“İki yılın altında ceza verildi.”

denilerek uygulanabilecek otomatik bir kurum değildir.

Öncelikle mahkemenin sanık hakkında bir mahkûmiyet hükmü kurması ve sonuç cezanın iki yıl veya daha az hapis cezası ya da adli para cezası olması gerekir.

Ardından sanığın geçmiş mahkûmiyet durumu, yeniden suç işlemeyeceğine ilişkin değerlendirme, suç nedeniyle ortaya çıkan zararın giderilip giderilmediği ve HAGB uygulanmasını engelleyen özel bir düzenleme bulunup bulunmadığı incelenir.

2026 yılında yapılan değişiklikler ise HAGB bakımından özellikle önemlidir.

Anayasa Mahkemesinin önceki düzenlemeyi iptal etmesinin ardından 7589 sayılı Kanunla CMK m.231 yeniden düzenlenmiş ve HAGB kurumu yürürlükte tutulmuştur. Bununla birlikte işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevi nedeniyle işledikleri Anayasa m.17 kapsamındaki kötü muamele niteliğindeki suçlarda HAGB uygulanamayacağı açıkça kanuna yazılmıştır.

Güncel sistemde sanığın HAGB'yi kabul etmesi şart değildir ve HAGB kararına karşı istinaf yoluyla hükmün hem usul hem de esas yönünden denetlenmesi mümkündür.

Bu nedenle bir ceza dosyasında HAGB gündeme geldiğinde değerlendirme yalnız:

“HAGB alabilir miyim?”

sorusuyla sınırlı tutulmamalıdır.

Öncelikle:

Mahkûmiyet kararı hukuken doğru mu?

Beraat veya başka bir karar verilmesi gerekiyor mu?

HAGB şartları gerçekten mevcut mu?

HAGB kararı sanık açısından mevcut dosyada en uygun hukuki sonuç mu?

Karara karşı kanun yoluna başvurulmalı mı?

soruları birlikte değerlendirilmelidir.

HAGB, doğru dosyada önemli bir hukuki sonuç sağlayabilir. Ancak beraat ihtimali bulunan bir dosyada yalnız HAGB sonucuna odaklanılması veya mahkûmiyet hükmünün esasının incelenmeden kabul edilmesi savunma stratejisi bakımından doğru olmayabilir.

Hukuki Dayanaklar

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231, m.272 ve m.273.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.23.

7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.

7593 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.

TBMM – 7589 Sayılı Kanunun Resmî Metni

Adalet Bakanlığı – 12. Yargı Paketi Düzenlemeleri

Anayasa Mahkemesi – HAGB Düzenlemesine İlişkin İptal Kararı Basın Duyurusu

TBMM – 7593 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu Değişiklikleri

İlgili Yazılar

Tutuklama Kararı Hangi Şartlarda Verilir?

Ceza Soruşturmasında İfade Vermeden Önce Bilinmesi Gerekenler

İlk Kez Karakola veya Savcılığa Çağrıldım: Ne Yapmalıyım?

Ceza Davasında İstinaf Nedir? Başvuru Süresi ve İnceleme Kapsamı

Hapis Cezasının Ertelenmesi ile HAGB Arasındaki Fark Nedir?

Yazar: Av. Süleyman Kesici

Yayın tarihi: 14 Eylül 2026

Bilgilendirme Notu: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması değerlendirmesi; isnat edilen suç, sonuç ceza, sanığın adli geçmişi, zarar durumu, karar tarihi ve somut dosyanın özelliklerine göre ayrıca yapılmalıdır.

Kesici Hukuk

© 2026 Kesici Hukuk, Avukat Süleyman Kesici Hukuk Bürosu. Tüm hakkı saklıdır.

Faaliyet Alanları
Avukat Süleyman Kesici | Antalya avukat | Av. Süleyman Kesici | Avukat Süleyman Kesici Hukuk BürosuAvukat Süleyman Kesici | Antalya avukat | Av. Süleyman Kesici | Avukat Süleyman Kesici Hukuk Bürosu